Smartfony i tablety sprzedawane w Unii Europejskiej mają własną etykietę energetyczną, podobną do tej znanej z lodówek i pralek. Poza klasą energetyczną pokazuje ona, jak długo wytrzymuje bateria, jak urządzenie znosi upadki, czy łatwo je naprawić i jak chroni się przed wodą. Przy wyborze sprzętu na studia to wygodna ściąga, która pozwala porównać modele bez przekopywania się przez recenzje — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, jak czytać nową etykietę na pudełku telefonu.
Od 20 czerwca 2025 roku w Unii Europejskiej obowiązują dwa rozporządzenia dotyczące telefonów i tabletów: jedno o ekoprojekcie (2023/1670), drugie o etykietowaniu energetycznym (2023/1669). Oba przyjęto 16 czerwca 2023 roku, a ich wymogi dotyczą urządzeń wprowadzanych na unijny rynek od czerwca 2025 roku. Zasady ekoprojektu obejmują smartfony, zwykłe telefony komórkowe, telefony bezprzewodowe i tablety typu slate, czyli płaskie urządzenia sterowane dotykiem. Samą etykietę muszą mieć tylko smartfony i tablety.
Są też wyjątki. Przepisy nie obejmują urządzeń z elastycznym ekranem głównym, który użytkownik może częściowo lub całkowicie zrolować, smartfonów do łączności o podwyższonym poziomie bezpieczeństwa ani sprzętu klasyfikowanego jako komputery typu tablet.
Etykieta zbiera w jednym miejscu kilka parametrów, które dotąd trzeba było wyszukiwać w specyfikacjach albo testach. Każdy z nich mierzony jest według ujednoliconej metody, więc liczby z etykiet różnych producentów da się ze sobą uczciwie zestawić.
Na etykiecie jest także kod QR. Po jego zeskanowaniu trafia się do unijnej bazy EPREL, w której są bardziej szczegółowe dane o konkretnym modelu.
Oznaczenie IP składa się z dwóch cyfr. Pierwsza mówi o ochronie przed ciałami stałymi i pyłem — w skali od 0 (brak ochrony) do 6 (pyłoszczelność). Druga dotyczy wody i ma zakres od 0 (brak ochrony) do 9, czyli ochrony przed wodą pod wysokim ciśnieniem i w wysokiej temperaturze oraz przed parą.
Komisja Europejska podaje przykład: smartfon z oznaczeniem IP68 jest pyłoszczelny i można go zanurzyć w wodzie na głębokość do 1 metra. Dla kogoś, kto nosi telefon w kieszeni na rowerze, w deszczu między budynkami kampusu albo na wyjeździe w góry, ta krótka para cyfr mówi więcej niż hasła reklamowe.
Rozporządzenie o ekoprojekcie nakłada na producentów obowiązki wykraczające poza samą etykietę. Najważniejsze z punktu widzenia użytkownika dotyczą tego, jak długo urządzenie da się sensownie używać.
Bateria. Musi wytrzymać co najmniej 800 cykli ładowania i rozładowania, zachowując przy tym przynajmniej 80 proc. pojemności początkowej. Etykieta pokazuje, o ile dany model przekracza to minimum.
Części zamienne. Producenci mają udostępniać kluczowe części zamienne serwisom w ciągu 5–10 dni roboczych, i to przez 7 lat od zakończenia sprzedaży danego modelu w UE. Obowiązek dotyczy dostaw do naprawiających, a nie sprzedaży części bezpośrednio klientom.
Oprogramowanie. Aktualizacje systemu operacyjnego muszą być dostępne co najmniej przez 5 lat od dnia, w którym ostatni egzemplarz modelu trafił na rynek. Profesjonalne serwisy mają z kolei mieć niedyskryminujący dostęp do oprogramowania potrzebnego przy wymianie podzespołów.
Wśród wymogów jest też odporność na przypadkowe upadki i zarysowania oraz ochrona przed pyłem i wodą.
Telefon i tablet to dla wielu osób podstawowe narzędzia na studiach: notatki, skany dokumentów, aplikacje uczelni, wideorozmowy, mapa w obcym mieście na wymianie. Etykieta pomaga dobrać sprzęt do tego, jak się go faktycznie używa, zamiast kierować się wyłącznie ceną i aparatem.
Kto często zapomina o ładowarce, powinien zwrócić uwagę na czas pracy na jednym ładowaniu. Kto planuje trzymać telefon przez całe studia — na trwałość baterii w cyklach i klasę naprawialności. Osobom, którym telefon regularnie ląduje na podłodze w autobusie, przyda się klasa odporności na upadki. Wszystkie te informacje widać przed zakupem, także w sklepie internetowym.
Przepisy obejmują urządzenia wprowadzane na rynek od 20 czerwca 2025 roku. Starsze modele, które wciąż leżą na półkach albo trafiają do sprzedaży jako używane, mogły pojawić się na rynku wcześniej i etykiety nie mieć. Wtedy parametry trzeba sprawdzić samodzielnie w specyfikacji producenta.
Warto też pamiętać, że klasa A w jednej kategorii nie oznacza, że urządzenie jest najlepsze we wszystkim. Telefon może być bardzo oszczędny, a jednocześnie trudny w naprawie, albo odporny na upadki przy przeciętnej baterii. Dlatego etykietę najlepiej czytać w całości i porównywać kilka modeli obok siebie. Komisja Europejska ma przejrzeć rozporządzenie o ekoprojekcie do września 2027 roku, więc wymogi mogą się w przyszłości zmienić.
Unijna etykieta na smartfonach i tabletach pokazuje klasę energetyczną, czas pracy na baterii, liczbę cykli ładowania, odporność na upadki, łatwość naprawy i stopień ochrony IP. Za nią stoją wymogi ekoprojektu: trwalsze baterie, dostęp serwisów do części zamiennych i dłuższe wsparcie aktualizacjami. Przy zakupie sprzętu na studia to proste narzędzie, by wybrać urządzenie, które wytrzyma dłużej niż jeden semestr.
5 pytań · minuta
poleca:
